Historia

Z kart historii Szkoły Podstawowej w Gierałtowicach.

Początki szkolnictwa w Gierałtowicach sięgają czasów założenia osady. Przez całe stulecia dzieje szkoły były związane z losami mieszkańców miejscowości. Nowy rozdział w historii szkoły otworzył się w 1933 r. wraz z zakończeniem budowy nowoczesnego gmachu szkoły. Stary budynek zajmowany obecnie przez Urząd Gminy nie był w stanie pomieścić wszystkich wychowanków. Z materiałów źródłowych wynika, iż pod koniec lat dwudziestych do szkoły każdego roku uczęszczało około 400 dzieci. Wspólnym wysiłkiem władz państwowych, mieszkańców i zwierzchników kościelnych, w tym księdza Władysława Roboty, wzniesiono budowlę dwupiętrową, wyposażoną w salę gimnastyczną, bibliotekę, kuchnię i kotłownię. Szkoła była ośmioklasowa, lecz ze względu na nierównomierny przyrost naturalny nie zawsze udawało się skompletować klasy, wówczas dzieci uczęszczały do sąsiednich miejscowości, dotyczy to głównie słuchaczy klasy ósmej.
Od początku swego istnienia szkoła była centrum życia kulturalnego miejscowości. Za pośrednictwem odbiornika radiowego zainstalowanego w świetlicy docierały do dzieci informacje z kraju i ze świata. W sali gimnastycznej na przygotowanej scenie odbywały się występy artystyczne zaproszonych gości i uczniów. Wystawiano sztuki teatralne budzące uznanie wśród mieszkańców wsi. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się popisy szkolnego chóru z towarzyszeniem orkiestry mandolinistów. Organizowane wycieczki były często jedyną okazją do poznania piękna polskiej ziemi.
Nauczyciele z oddaniem otaczali podopiecznych troską. Z ich inicjatywy szkolna kuchnia z zebranych składek wydawała darmowe posiłki dla dzieci z ubogich rodzin. Dla obniżenia kosztów przygotowywały je starsze uczennice. Na znak solidarności z potrzebującymi nauczyciele kupowali je a następnie spożywali wspólnie z uczniami. Grono nauczycielskie kształciło gospodarcze uzdolnienia dzieci także poprzez prace w starannie pielęgnowanym ogrodzie znajdującym się przy szkole. Chłopcy szczycili się nagrodami za modele latające wykonane na zajęciach modelarstwa.
Postaciami, które najdłużej połączyły swe losy ze szkołą w okresie międzywojennym była pani Maria Szatyńska, której zapiski w zachowanej kronice szkolnej są bezcennym źródłem informacji oraz wieloletni kierownik szkoły Wilhelm Mazurek, cieszący się dużym autorytetem ze względu na swą bohaterską postawę w czasie powstań śląskich, gdy z narażeniem życia walczył o polskość Śląska. Dowodzi to, iż nauczyciele swoim przykładem kształtowali wśród wychowanków postawę wzorowego patrioty i humanisty. Dali temu wyraz podczas dramatycznych wydarzeń drugiej wojny światowej. Polska szkoła przestała istnieć, a na jej miejsce powołano placówkę niemiecką z językiem niemieckim jako wykładowym. Ogromnym heroizmem odznaczali się nauczyciele po zakończeniu działań wojennych organizując nauczanie w kilku budynkach równocześnie, gdyż w szkole miały swoją kwaterę wojska radzieckie. Po opuszczeniu przez nie Gierałtowic przystąpiono do mozolnego naprawiania szkód w zdewastowanych klasach.

W okresie powojennym dzięki wzorcom postaw patriotycznych ukształtowanym w dwudziestoleciu międzywojennym, udało się ochronić młodzież przed ideologiczną propagandę komunistyczną okresu stalinowskiego, zachowując niezależność przekonań. Prężnie działały w szkole młodzieżowe organizacje PCK, SKO, ZHP a zwłaszcza zespół folklorystyczny nazwany później ,,Gierałtowianie?. Dzieci pogłębiały swe zdolności na licznych zajęciach kół zainteresowań. Rozgłos ze względu na swe nowatorstwo zyskała założona od podstaw hodowla jedwabników. Ogromną bolączką dekad powojennych był brak funduszy na niezbędne remonty. Dyrekcja szkoły szukała wsparcia wśród okolicznych zakładów pracy. Pomocy udzielał m. in. knurowski zakład Koksorem. Ważnym wydarzeniem w życiu szkoły było nadanie w 1983 r. imienia zasłużonego dla śląskiej ziemi pisarza Gustawa Morcinka oraz wręczenie szkole sztandaru. W ostatniej dekadzie XX wieku staraniem władz samorządowych wyremontowano i rozbudowano szkołę m. in. o nowoczesną pracownię językową. Nadal z ogromny pietyzmem przywoływano tradycje, z której wyrasta współczesność m. in. poprzez otwarcie Izby Regionalnej.
W przedstawionych działaniach splatają się dążenia szkoły do ukształtowania wychowanków świadomych swych korzeni i gotowych przez znajomość języków obcych i poznanie współczesnego świata do aktywnego działania na rzecz społeczności lokalnej. Uczniowie dzięki wysiłkowi swojemu i nauczycieli wielokrotnie sięgali po zwycięski laur w konkursach przedmiotowych potwierdzając wysoki poziom nauczania. Absolwenci za sprawą swej wiedzy po ukończeniu szkoły osiągali kolejne stopnie wykształcenia, przyczyniając się zdobytymi umiejętnościami do rozwoju miejscowości. Nakreślona pokrótce światła przeszłość pozwala obecnym nauczycielom i wychowankom szkoły na sięganie do chlubnych wzorców i w oparciu o nie wyznaczanie obecnego i przyszłego oblicza szkoły.

Opracował mgr Stefan Duda

 

wykonanie strony internetowej: Everest Studio